سلامت نوجوانان , جوانان و مدارس

معرفی واحد سلامت نوجوانان ، جوانان و مدارس

واحد سلامت نوجوانان، جوانان و مدارس از نظر تشکیلاتی در سطح وزارت بهداشت با واحد بهداشت خانواده ادغام ولی از نظر دانشگاهی واحدی مستقل است که طیف وسیعی از خدمات این واحد مربوط به گروه سنی 25-6 ساله می باشد که قبل از سن 6 سالگی واحد بهداشت خانواده  مراقبت ها را در کلینیک های بهداشت خانواده مستقر در مراکز بهداشتی انجام می دهند ولی بعد از سن  6 سالگی و در بدو ورود به مدرسه معاینات دانش آموزی توسط این واحد با همکاری آموزش و پرورش انجام می شود.
همان طور که می دانیم مدارس یکی از بنیادی ترین نهادها می باشد که امکان توسعه بهداشت دانش آموزی و جامعه را فراهم می سازد و بعد از خانواده مهمترین نقش را در سلامت جسمی روانی، اجتماعی و معنوی کودکان بر عهده دارد.همچنین دانش آموزان یکی از مهمترین منابع انسانی هر جامعه را تشکیل می دهند ، توجه به سلامت این گروه از اهمیت و اولویت ویژه ای برخوردار است .
دانش آموزان و معلمین محور اصلی برنامه های مدارس می باشند ایجاد نگرش و آگاهی مطلوب در این گروه نسبت به بهداشت، زمینه ساز ارتقاء آگاهی اجتماعی، اعتماد به نفس و مشارکت آنها و به تبع آن اقشار مختلف جامعه در سلامت و بهداشت است.
در نظام خدمات بهداشتی کشور ضمن تبین عوامل موثر بر سلامت مردم، اولویتها نیز تعیین می شود در این راستا جمعیت عظیم دانش آموزان و معلمین به عنوان مستعدترین و کارآمدترین نیروی انسانی شناخته می شوند که علاوه بر گرفتن خدمات می توانند در فعالیتهای بهداشتی نقش عمده ای را بر عهده بگیرد.
بنابراین مدارس می توانند در قالب یک واحد آموزشی و بهداشتی سازمان یافته به رسالت والای خود در برابر سلامت و سعادت جامعه عمل نمایند.
فعالیت های واحد سلامت نوجوانان، جوانان و مدارس در حوزه های مختلف بهداشتی در معاونت بهداشتی در گروههای مختلف زیر بیان شده است که به بیان هر یک از آنها می پردازیم.
1 – انجام معاینات
این معاینات برای مقاطع تحصیلی اول ابتدایی، اول راهنمایی و اول دبیرستان و قبل از ثبت نام با همکاری آموزش و پرورش و مراکز بهداشت انجام می شود که در تابستان هر سال پایگاه سنجش توسط آموزش و پرورش تشکیل و تعداد پایگاهها توسط وزارت آموزش و پرورش تعیین و در سطح شهر فعال می شوند که در گناباد 2 پایگاه (گناباد و بجستان) تشکیل و به امر معاینات دانش آموزی می پردازند.
روند فعالیت در پایگاه سنجش به این نحو است که در ابتدا طی گرفتن نامه از مدرسه به پایگاه مراجعه و در آنجا تست های هوش، بینایی سنجی، قد و وزن و واکسیناسیون انجام شود.
معاینات مقاطع اول راهنمایی و اول دبیرستان و اول متوسطه از 4 سال قبل  اجراء می شود و معاینات مقاطع سوم راهنمایی از سال گذشته حذف شده است.
بعد از انجام کامل معاینات توسط پایگاه سنجش فرد می تواند در یکی از مقاطع تحصیلی ثبت نام کند.


2 – آموزش بهداشت و مدارس
50% مدارس ابتدایی شهری در سطح شهر گناباد دارای مربی بهداشت هستند که آموزشهای بهداشتی در مدارس در حوزه این معاونت توسط بهورزان و کاردانهای بهداشتی انجام می شود جلسات آموزشی در مدارس در مناسبت های مختلف مثل هفته بهداشت مدارس، سلامت روان، مبارزه با سل،  آموزش مبارزه با مواد مخدر، ایدز، بهداشت محیط، بهداشت فردی،تالاسمی و ... می باشد.


3 – بهداشت محیط در مدارس:
از نظر فیزیکی مدرسه باید محیطی امن و کم خطر برای دانش آموزان باشد که از نظر بهداشت محیطی حیاط مدرسه بایستی فاقد آلودگی زباله باشد سرویسهای بهداشتی مدارس تمیز و از مصالح مناسب باشد آبخورهای مدارس بهداشتی باشد و از نظر امنیتی، ایمن و مناسب فرد باشد .


فعالیت های واحد سلامت نوجوانان ، جوانان مدارس در حوزه های مختلف بهداشتی
داخل مدرسه
1 – انجام معاینات :
     1- اول ابتدایی در 100% مدارس در سال جاری توسط پایگاههای سنجش با همکاری مرکز بهداشت انجام شده است.
     2- سوم ابتدایی در سال جاری حذف شده است
     3-  اول راهنمایی : در سال جاری 100% در تابستان قبل از ثبت نام در مقطع راهنمایی معاینه شده اند.
     4- اول متوسطه : در سال جاری 100% در تابستان قبل از ثبت نام در مقطع راهنمایی معاینه شده اند.
2 – آموزش بهداشت در مدارس :
     1 –برگزاری جلسات آموزشی در هفته بهداشت مدارس
     2 - برگزاری جلسات آموزشی در هفته سلامت روان
     3 - برگزاری جلسات آموزشی در هفته مبارزه با سل
     4 - برگزاری جلسات آموزشی در هفته بهداشت روان
     5 – آموزش مبارزه با دخانیات و مواد مخدر و ایدز
     6 – بهداشت محیط، بهداشت فردی، تالاسمی و ....
3 – بهداشت محیط مدارس
     1 – نظارت بر وضعیت بهداشت محیط مدارس
     2 – کمک به بهسازی سرویسهای بهداشتی مدارس  ( 1- توالت    2 - دستشویی     3 – آبخوری)
     3 – تهیه صابون مایع برای کلیه مدارس روستائی و شهری
     4 –نظارت بر وضعیت بوفه های مدارس با همکاری کاردانهای بهداشت محیط مراکز
     5 نظارت بر توزیع شیر یارانه ای مدارس
4 – طرح سلامت دهان و دندان: 

     1- توزیع دهانشویه سدیم فلورید در 100% مدارس ابتدایی، راهنمایی و پیش دبستانی
     2- آموزش سلامت دهان و دندان توسط معلمین و مدیران مدارس و بهورزان و کاردانهای بهداشتی

5 – پدیکلوز:

     1– معاینه 100% دانش آموزان ابتدایی و راهنمایی
     2 – آموزش بهداشت دانش آموزان ابتدایی و راهنمایی
     3 – بیماری و درمان
6 – آهن یاری:
     1 – اجراء در 100% مدارس راهنمایی و دخترانه
     2  - اجراء در 100% مدارس متوسطه
     3 - اجراء در 100% مدارس پیش دانشگاهی
     4 – تهیه و توزیع قرص فرفولیک
     5 – آموزش تغذیه به صورت غیر حضوری در صبحگاه مدارس و برد مدرسه
     6 – برگزاری امتحان در ساعت خاصی در کلیه مدارس طرح
     7 – تهیه هدایا برای هر مدرسه (چند مورد برای نمرات بالاتر)
7 – اجراء برنامه های پیشگیری از آنفلوآنزا
     1-    تشکیل جلسات مشترک با آموزش و پرورش
     2- آموزش معلین و دانش آموزان
     3-    نظارت بر بهداشت محیط مدارس
     4-    بهسازی مدارس مشکل دار
     5-    تهیه صابون مایع با مشارکت آموزش و پرورش برای 100% مدارس (700لیتر)
     6-    اجراء سیستم لوله کشی صابون مایع برای 100% مدارس

8- اجرای طرح واکسیناسیون توام در 100% دانش آموزان اول متوسطه قبل از ثبت نام
9 – اجراء طرح شناسنامه سلامت دانشجو
     1 – اجرا در 100% دانشجویان ورودی علوم پزشکی گناباد
     2 - اجرا در 100% دانشجویان ورودی دانشگاه آزاد گناباد
         دانشگاه پیام نور در سال جاری اجرا نگردید.
10 – کمک به تجهیز جعبه کمکهای اولیه مدارس
11 – اجرا طرح پرونده بهداشتی مدارس در کلیه مدارس شهرستان
12 – همکاری در اجرا طرح پیشگیری و مبارزه با سل
13 – آموزش دانشجویان رشته های مختلف علوم پزشکی در رابطه با فعالیتهای بهداشت مدارس
14 – همکاری در اجرای  ید ادار دانش آموزان