معرفی واحد استعدادهای درخشان
معرفی واحد استعدادهای درخشان
مسئول واحد : آقای حبیب شارعی نیا
رشته و مقطع تحصیلی : عضو هیئت علمی دانشگاه
سابقه خدمت :4 سال
سابقه خدمت در مرکز مطالعات و توسعه آموزش علوم پزشکی : 2 سال
تلفن تماس : 57225027- 57223028– 051
نمابر :57223814-051
آدرس الکترونیکی : EDC@Gmu.ac.ir


اهداف کلی و وظایف اساسی:
شناسایی افراد دارای استعداد بالقوه همیشه از جمله مسایل مورد اختلاف بوده است. دلایل زیادی در این مورد وجود دارد که ناشی از عقیده مطلق یا نسبی بودن استعداد است. مدل های جدید بر نسبی بودن استعداد تاکید دارند. انتخاب فرد مستعد با نوع برنامه آموزشی که برای او طراحی می شود نیز مرتبط است. برای مثال تعریفی که بر اساس خلاقیت باشد، دانشجویان خلاق را برمی گزیند و آنها را به سمت خلاقیت بیشتر هدایت می کند. بیشتر کسانی که در حیطه استعداد درخشان کار کرده اند به این نتیجه رسیده اند که داشتن توانایی به تنهایی جهت پیش بینی موفقیت در برنامه های خلاقانه کافی نیست. عواملی دیگر مانند انگیزه، شخصیت، مداومت و تمرکز بمیزان زیادی در تولید محصول خلاقانه مؤثر است. از دهه 80 میلادی نیز شناسایی افراد مستعد از تستهای هوش و نمرات درسی به سمت روشهای متنوع تر شناسایی تغییر کرده است.
سیدنی مارلند رئیس کمیسیون آموزش آمریکا در گزارش خود به کنگره در سال 1972 می نویسد: "افراد با استعدادهای درخشان، کسانی هستند که به علت توانایی های برجسته شان دارای قابلیت عملکرد بالا می‌باشند. این افراد نیاز به برنامه های آموزشی و خدمات متمایز ... دارند تا بتوانند دینشان را به خود و جامعه ادا کنند. هر نظام شناسایی استعداد درخشان بر مبنای یک مدل فکری که استعداد درخشان را تعریف می کند استوار است. مدل انتخاب شده هم باید جنبه های مختلف استعداد را در بر گیرد، هم در دانشگاه قابل پیاده سازی باشد و هم مصادیق استعداد درخشان در آن قابل اندازه گیری باشد.
یک نظام مطلوب شناسایی استعداد درخشان باید شرایط زیر را داشته باشد:
قابل دفاع: روش شناسایی باید بر مبنای آخرین تحقیقات و مستندات باشد و تمام استعدادهای افراد در حوزه مورد نظر را در بر بگیرد.
عادلانه: همه امکان یکسانی برای ورود داشته باشند. در صورتیکه نخبگی فرد به نحوی ثابت شود، نمرات کم در آزمونهای معمول مانع ورود او نباشد.
تکثر: وسیعترین تعریف قابل دفاع از استعداد درخشان بکار گرفته شود.
جامعیت: تمام افراد بالقوه تا حد امکان شناسایی شوند.
عملگرا: روشهای شناسایی تا حد امکان عملیاتی و اقتصادی باشند و با امکانات و نیروی انسانی موجود قابل اجرا باشند.
البته ثبات روش(عدم تغییر در فواصل زمانی کوتاه) را نیز باید به اصول فوق افزود. روشهای مختلف شناسایی باید حیطه های مختلف را مورد سنجش قرار دهند و لزومی ندارد روشهای مختلف تایید کننده هم باشند.
تاریخچه
دفتر استعدادهای درخشان در دانشگاههای علوم پزشکی از سال 1379 بمنظور شناسایی و حمایت استعدادهای درخشان تشکیل شد. با توجه به تسهیلات ویژه اعطایی به استعدادهای درخشان، لازم است افرادی که بعنوان استعداد درخشان شناخته می شوند بطور واقعی انتخاب گردند. آیین نامه های استعداد درخشان وزارت بهداشت از ابتدا تا کنون دستخوش تغییراتی شده است. ابتدا این آیین نامه ها (همانند دفاتر استعداد درخشان) از نسخه وزارت علومی آن اقتباس شدند، البته مواردی مانند آزمونهای جامع وزارت بهداشت نیز در آن گنجانده شد(آیین نامه اول). استفاده از تراز نمره کنکور یا معدل بعنوان تنها معیار پذیرش در دفتر استعدادهای درخشان دانشگاه علوم پزشکی، کفایت لازم را نداشت و فقط بخشی از تواناییهای افراد مستعد را نشان می داد. با تغییر تیم معاونت آموزشی وزارت و توجه آنها به گستردگی مفهوم استعداد درخشان تعاریف آیین نامه نیز بازتر شد و به دانشگاهها برای سطح بندی استعداد درخشان و تسهیلات اعطایی به آنان اختیاراتی داده شد(آیین نامه دوم). این کار گرچه بنابه تعاریف اخیر استعداد درخشان و هوش چند گانه گاردنر(Gardner multiple intelligence ) کار ارزشمندی بود اما متاسفانه بعلت سوء استفاده بعضی دفاتر استعداد درخشان و همچنین عدم هماهنگی با سایر واحدهای وزارتخانه برای استفاده دانشجویان از تسهیلات اعلام شده، چندان دوام نیاورد و آیین نامه سوم که مصادیق استعداد درخشان را کاملا بسته بود ابلاغ شد(مرداد 1385). این تغییرات مداوم در طول 8 سال دانشجویان را با سردرگمی مواجه کرده است و اجازه برنامه ریزی دراز مدت را از آنان می گیرد. البته تنوع واژه‌های مربوط به استعداد درخشان، نخبه، دانشجوی ممتاز، دانشجوی نمونه و ... نیز به وضعیت کنونی دامن می‌زند.
نکاتی در باره شناسایی استعداد درخشان
• شناسایی استعداد درخشان دارای مشکالاتی نیز هست: ایزولاسیون اجتماعی، ایجاد نگرشها و رفتارهای خودخواهانه، جلوگیری از پرورش شخصیت بعلت فشارهای بیرونی برای کسب موفقیت. اگر یک نظام آموزشی فقط به شناسایی استعداد درخشان بسنده کند و کمکی برای پرورش همه جانبه این افراد انجام ندهد مسلما این عوارض شناسایی تشدید می شود. مدارس استعداد درخشان، المپیادها، جشنواره ها و دفاتر استعداد درخشان دانشگاهها، گرچه باعث هم افزایی حضور افراد نخبه در کنار هم می شود و رفتارها و نگرشهای مثبت آنها را تقویت می کند، اما اگر این مدارس کار دیگری برای پرورش استعداد افراد انجام ندهند، ممکن است اثر منفی آنها بیشتر از اثر مثبتشان باشد.
واژه شناسی استعداد درخشان در مقالات موجود از سمت استعداد درخشان( gifted education ) به طرف پرورش استعداد (talent development ) در حال گذار است. در کشور نیز تلاشهایی در این زمینه در حال انجام است؛ بر همین مبنا بعضی از دفاتر استعداد درخشان دانشگاهها نام خود را تعییر داده اند.
مطلق بودن استعداد (یعنی یک نفر یا استعداد درخشان است یا نیست) هم اکنون تعریف مورد قبولی نیست. نظریه های جدید بر نسبی بودن استعداد تاکید دارند. بر اساس تعریف نسبی بودن استعداد، درجاتی از رفتارهای نخبگی در مردم خاصی در زمانهای خاصی و در شرایط خاصی بروز می کند
گرچه در سایر واحدهای آموزش عالی تضمین کیفیت چندان مهم نیست، اما حداقل این دفاتر باید به نحوی وجود و استمرار نخبگی را در اعضای خود پایش کنند و به افراد دارای استعداد ویژه کمک کنند تا استعدادهای خود را بالفعل نمایند. به نظر می رسد طراحی یک نظام جمع آوری اطلاعات فردی، آکادمیک و اجتماعی-فرهنگی دانشجویان علوم پزشکی با هدف کمک به توسعه فردی در دوران تحصیل و ارزیابی پیشرفت تحصیلی آنها به دانشجویان، استادان و برنامه ریزان کمک شایانی خواهد نمود. در این نظام دانشجویان تحت نظارت دفتر استعدادهای درخشان دانشگاه به ورود اطلاعات خود در سایت می پردازند و پس از کارشناسی و تایید، اطلاعات آنها روی وب در اختیار مسوولان و سایر دانشجویان قرار خواهد گرفت. در این محیط امکان مشاهده پرونده افراد برتر و الگو گیری از آنها و همچنین ارائه بازخورد توسط استادان وجود دارد.
برنامه آینده
1 ) حیطه آموزشی و حرفه ای:

تأمین منابع آموزشی، فیلم، کتاب، اسلاید،... مورد نیاز دانشجویان 
برگزاری کارگاههای آموزشی در زمینه ؛ روش های مطالعه ، روش نوین آموزش طب مبتنی بر شواهد ، تصمیم گیری صحیح بالینی
ایجاد زمینه جهت شرکت در نشست های علمی و مجامع علمی 
برگزاری کارگاه نحوه مشاور ه با دانشجویان استعدادهای درخشان جهت اساتیدعلاقه مند به مشاوره با دانشجویان عضو
ایجاد زمینه همکاری دانشجویان با اساتید جهت ترجمه و تألیف کتب موردنیاز دانشجویان 
برگزاری کلاسهای آموزش زبان جهت دانشجویان استعداد درخشان 

2 ) حیطه پژوهشی:

تشویق دانشجویان به انجام طرح های تحقیقاتی در زمینه مشکلات آموزشی ، رفاهی ،ِِِِِِِِِ پژوهشی ، دانشجویی و نیازهای جامعه
ایجاد فرصت جهت مشارکت در انجام طرحهای پژوهشی پایه ، تجربی به منظور تولیددانش
تخصیص اعتبار پژوهشی مناسب جهت انجام طرحهای مذکور
برگزاری کارگاههای پژوهشی در زمینه های : نیازسنجی، متدولوژی تحقیق، مقاله نویسی، اخلاق در پژوهش و ....... و با استفاده از اساتید دانشگاه و همکاری دانشجویان عضو
در نظر گرفتن هزینه ای جهت خریداری کتب آموزشی، پژوهشی مورد نیاز دانشجویان استعدادهای درخشان
انجام ارزیابی دوره ای از روند برنامه استعدادهای درخشان به منظور تعیین نقاط قوت یا ضعف
ایجاد زمینه همکاری در تدوین طرح پژوهشی در قالب همکاری با کمیته تحقیقات دانشجویی
شرکت در کنفرانس های علمی و ارائه نتایج پژوهش های انجام شده
ایجاد زمینه جهت شرکت در نشست های علمی و پژوهشی

3 ) حیطه فرهنگی و فوق برنامه:

ایجاد فرصت جهت تعامل و ارتباط با دانشجویان و متفکران دیگر دانشگاههای کشور
اعطای جوایز مناسب نظیر امکان شرکت در یک کنگره ، یا اختصاص دادن ساعات بیشتر کار با اینترنت
برگزاری کلاس زبان جهت این گروه از دانشجویان
اختصاص فضای همکاری در سایت به فعالیت های دانشجویان استعداد EDC

4) حیطه فردی اجتماعی:

فراهم کردن امکان مشارکت دانشجویان در کنگره و سمینارها و آشنایی با دیگر اندیشه ها و اطلاعات به روز .
آماده و راه اندازی سایت دانشجویان استعدادهای درخشان
تدوین تقویم آموزشی با ذکر زمان، مکان کارگاهها وکلاسهای آموزشی و نصب در تابلو اعلانات دانشجویان .
انجام امکاناتی جهت کار با کامپیوتر و جستجوی فنون علمی از طریق شبکه اینترنت.
ایجاد امکاناتی جهت انجام کار گروهی و مشارکت در فعالیت ها با در نظر گرفتن گروه پویایی گروه.
ایجاد امکاناتی جهت برگزاری کارگاهها توسط خود دانشجویان برای دیگر دانشجویان
تدوین برنامه عملیاتی جهت دفتر استعدادهای درخشان براساس اهداف دفاتراستعدادهای درخشان
تاریخ:
1391/09/18
تعداد بازدید:
منبع:
Powered by DorsaPortal