معرفی برنامه کودکان

معرفی برنامه کودکان
وضعيت كودكان در هر كشور يك ارزيابي وسیع و جامع ، از وضعيت كنوني بقاي كودكان و مراقبتهاي بهداشتي مادران ، كودكان و نوزادان ارائه مي دهد. اين موضوعات در قلب پيشرفت بشري قرار داشته و مي توانند به عنوان مقياسي جهت اندازه گيري ميزان توسعه و رفاه هر كشور مورد استفاده قرار گيرند. در حقیقت سرمايه گذاري در زمينه بهداشت كودكان و مادران تنها موضوعي مرتبط با حقوق بشر نيست، بلكه در عين حال يك تصميم اقتصادي خردمندانه و يكي از مطمئن ترين راهها جهت قرار گرفتن يك كشور در مسير دستيابي به آينده اي بهتر مي باشد.
در سالهاي گذشته ،جمهوري اسلامي ايران پيشرفت قابل ملاحظه اي در تحقق هر چه بيشتر حقوق اوليه كودكان ونوجوانان داشته است ازآن جمله دستيابي به پوشش وسيع ايمن سازي ،ريشه كني فلج اطفال ،كاهش مرگ و ميركودكان و افزايش قابل توجه ثبت نام درمدارس ابتدايي رامي توان نام برد.
اميد است با سعي و تلاش همه همكاران درزمينه نهضت جهاني براي كودكان و نوجوانان بمنظور تحقق اهداف زير در طول يك نسل سعي و تلاش نماييم :
- همه نوزادان با سلامت زندگي را آغاز كنند و در محيطي پرمحبت پرورش يابند تا بتوانند از نظر جسمي تندرست ،از نظر ذهني هوشيار ، از نظر عاطفي ايمن ،از نظر اجتماعي توانا و از نظر فكري پويا باشند.
- همه كودكان به آموزش پايه بطوركامل و باكيفيت مناسب دسترسي داشته باشند.
- همه نوجوانان فرصت بروز استعدادهاي فردي خود را در محيطي امن وسالم داشته باشند و بتوانند در سرنوشت جامعه خود مشاركت کنند.
تامين ،حفظ وارتقاءسطح سلامت نوزادان وكودكان بعنوان گروههاي آسيب پذيرجامعه درخدمات بهداشتي جايگاه ويژه اي دارد ، مطالعات متعدد دركشورهاي مختلف نشان داده كه بارعايت اصول اوليه مراقبت ازبدو تولد و ارائه صحيح مراقبتها ميتوان موفقيت چشمگيري دركاهش مرگ وميركودكان حاصل نمود.
درراستاي تحقق اهداف فوق درمعاونت بهداشتي دانشگاه علوم پزشكي گناباد فعاليتهايي بااهداف وراهكارهاي ذيل به مورد اجراگذاشته شده است.

- مراقبت هاي ادغام یافته كودك سالم
- مراقبت های ادغام یافته ناخوشی های اطفال (مانا )
-نظام مراقبت مرگ کودک 1 تا 59 ماهه
- برنامه غربالگری اختلالات تکاملی در کودکان

برنامه مراقبت هاي ادغام يافته ناخوشي هاي اطفال ( مانا )

كاهش ميزان مرگ وميركودكان نيازمند دستيابي به اهداف توسعه هزاره مرتبط با بهداشت است ، به ويژه كاهش فقر و گرسنگي (هدف اول توسعه هزاره) ، بهبود وضعيت سلامت مادران ( هدف پنجم توسعه هزاره ) ، مبارزه با اچ . آي. وي / ايدز، مالاريا و ديگر بيماريهاي عمده ( هدف ششم توسعه هزاره ) ، بهبود بهداشت در زمينه آب سالم و محيط ( هدف هفتم توسعه هزاره ) و هدف چهارم توسعه هزاره یعنی كاهش ميزان مرگ ومير زير پنج سال. طي سال های گذشته پيشرفت هاي قابل توجهي در زمينه بهبود كيفيت و ميزان پوشش دهي خدمات بهداشتي اوليه ، كاهش ميزان مرگ ومير كودكان زير پنج سال و بهبود وضعيت سلامت و تغذيه كودكان صورت گرفته است. تلاشهاي همه جانبه و يكپارچه صورت گرفته منجر به كاهش قابل توجه بيماريهاي مهمي از جمله سرخك و فلج اطفال گرديده است. تاكيد فزاينده بر لزوم حصول اطمينان از وجود تغذيه مناسب براي كودكان ، كاهش سريع سوء تغذيه را در پي داشته است. بهبود آب آشاميدني ، فاضلاب و رفتارهاي بهداشتي به كاهش بروز بيماريهاي اسهالي كمك كرده است. در مجموع عليرغم پيشرفتهاي حاصل شده ، از تلخي مشكل مرگ ومير كودكان كاسته نشده است. دستيابي به هدف چهارم توسعه هزاره نيازمند تلاشهاي بيشتر در جبهه هاي مختلف مي باشد.
استراتژی مانا به عنوان مناسب ترين راهكار در جهت كاهش مرگ و مير كودكان در كشور هاي در حال توسعه توصيه شده است. اين راهكار مداخلاتي براي پيشگيري و كاهش بروز بيماري يا مرگ ناشي از شايعترين بيماريهاي كودكان و ارتقا سطح سلامت كودكان در كشور مي باشد. مراقبت از کودک بیمار در دو سری متفاوت چارت آمده است : یکی برای کودکان 2 ماهه تا 5 ساله و دیگری برای کودکان کمتر از 2 ماه. در دانشگاه گناباد از سال 1381 برنامه مانا اجرایی شده است و در حال حاضر در کل شهرستان در حال اجرا است.مداخلات طراحي شده در مانا سه هدف عمده را دنبال مي كنند كه شامل:
- بهبود مهارت ارائه دهندگان خدمت در زمينه نحوه برخورد با كودك بيمار
- بهبود در سيستم بهداشتي و درماني به منظور درمان موثر كودك بيمار
- بهبود عملكرد خانواده و جامعه
در اين مدل وقتي يك كودك بيمار به هر دليل به پرسنل ارائه دهنده خدمت مراجعه كند، توقع مي رود بدرستي بيماري وي تشخيص داده شود و درمان مناسب را به مدت و ميزان كافي دريافت كند و سپس در صورتي كه نياز به پيگيري باشد در موعد مقرر مراجعه كند. نكته اصلي در اين استراتژي تاكيد بر روي مهمترين علل مرگ و مير كودكان مي باشد در اين برنامه ارزيابي درست بيماريهاي شايع و خطرناك، وضعيت تغذيه و واكسيناسيون ، انجام مداخلات لازم و موثر، تقويت مشاوره با مادر و خدمات پيشگيري كننده طراحي گرديده است .
اهداف کلی برنامه:
1- کاهش مرگ و میر کودکان زیر 5 سال
2- پیشگیری و کاهش بروز بیماریهای شایع کودکان
3- ارتقاي سطح سلامت کودکان
اهداف اختصاصی:
1- بهبود عملکرد صحیح ارائه دهندگان خدمت
2- بهبود سیستم ارجاع
3- بهبود عملکرد خانواده و جامعه
4-بهبود سیستم داروئی ( داروهای مانا )
استراتژیهای هدف اختصاصی 1:
1- آموزش پرسنل ارائه دهنده خدمت در خصوص مانا
2- پايش و ارزشیابی اطلاعات ارائه دهندگان خدمت برنامه مانا
استراتژيهای هدف اختصاصی 2:
1- تجهیز مراکز بهداشتی درمانی و خانه های بهداشت در خصوص داروها و همچنین وسایل مورد نیاز مانا
2- پایش و ارزشیابی برنامه مانا در خصوص تجهیزات و داروهای مانا

برنامه مراقبت ادغام يافته كودك سالم


تكامل كودك از دوران جنینی آغاز می شود و با مراقبت و تغذیه مطلوب در دوران بارداری ، فرصت رشد و تكامل مطلوب كودك كه حق طبیعی اوست فراهم می شود. مهمترین دوران تكامل مغزی كودك در دو سال اول زندگی است كه نقش قابل ملاحظه ای بر عملكرد ذهنی ،جسمی ، روانی و اجتماعی كودك دارد .تجربیاتی كه كودك در سال های سوم تا پنجم زندگی كسب می كند او را برای كسب مهارت های اجتماعی و یادگیری در دوران مدرسه آماده می سازد . تجربیات و مهارت های كودك در دوران 6-8 سالگی كه بدو ورود به مدرسه است در قدرت یادگیری او در دوران تحصیل بسیار ضروری است .
کودکانی كه از مراقبت مطلوب برخوردارند درآموزش و سایرخدمات اجتماعی از بقیه جلوتر هستند. لذا هزينه های آینده برای آموزش ، بهداشت و هزینه های اجتماعی كاهش خواهد یافت و سرمایه های اجتماعی فزونی می یابد .
برنامه مراقبت کودک سالم به دنبال یافتن راهی برای جدا کردن کودک سالم از کودک به ظاهر سالم یا مستعد به بیماری است که هنوز نشانه های بیماری در آن ها مستقر نشده است . در حقيقت هدف اين برنامه طراحي نظام غربالگري استاندارد مراقبت كودكان صفر تا هشت سال با استفاده از نشانه هاي باليني و اجراي آن مي باشد.توجه خاص به تكامل کودکان در سنین زیر 8 سال و به ویژه زیر 5 سال از اهمیت ویژه ای برخوردار است.بدین لحاظ برنامه ای تحت عنوان مراقبت كودك سالم (كمتر از 8 سال) به منظور پیشگیری از بیماری با استفاده از نشانه های بالینی از طرف اداره كودكان پیشنهاد و به مرحله اجرادرآمد .
در برنامه مراقبت کودک سالم در شهر و روستاي داراي مرکز و خانه بهداشت ، كودكي كه براي مراقبت آورده شده،‌ پس از مراجعه به بهورز يا كاردان بهداشت خانواده ، براساس چارت بوكلت غير پزشك مراقبتها و آموزشهاي لازم انجام مي شود. كودك در صورت لزوم به سطح بالاتر ارجاع شده و سطح بالاتر نيز پس از ويزيت او، داروها و دستورات مورد نياز را اداره و با تكميل فرم پسخوراند سطح پايين تر را براي پيگيري بيمار راهنمايي مي كند.
در معاونت بهداشتي دانشگاه علوم پزشكي گناباد برنامه كودك سالم در کل شهرستان در حال اجرا می باشد.
نظام مراقبت مرگ كودكان 1تا59 ماهه

نسبت مرگ و مير كودكان زير 5 سال از مهمترين شاخص هايي است كه نشان دهنده توسعه كشورهاست. بر اساس اهداف توسعه هزاره كه در سال 2000 ميلادي مورد تعهد كشورهاي جهان قرار گرفت، نسبت مرگ و مير كودكان در اين كشورها تا سال 2015 ميلادي بايد 75 درصد نسبت به سال 1990 كاهش يابد. در صورت تحقق اين هدف ، مرگ كودكان زير 5 سال جهان از ميزان 93 در هزار تولد زنده در سال 1990 به 31 درهزار تولد زنده در سال 2015 كاهش خواهد يافت .
ترسيم دقيق چهره مرگ و مير كودكان در جامعه، به منظور شناسايي علل بروز و يا عوامل قابل اجتناب در هر مرگ و طراحي مداخلات به منظور حل مشكلات و جلوگيري از وقوع مرگ هاي مشابه، از جمله مهمترين راهكارها براي ارتقاء سلامت كودكان است.
از اين رو اداره سلامت كودكان اقدام به طراحي نظام كشوري مراقبت كودكان 1تا59 ماهه نمود و به منظور شناخت عوامل موثر در مرگ و مير كودكان و طراحي مداخله مناسب مقرر شد.
نظام مراقبت مرگ كودكان 1تا59 ماهه بصورت كشوري از اول سال 1386 در سراسر دانشگاههاي كشور به اجرا درآمد. اين نظام با هدف كلي كاهش مرگ و مير كودكان از طريق بررسي تاريخچه هر مورد مرگ كودك از زمان بروز اولين علامت خطر تا فوت تلاش مي كند با شناخت عوامل مساعد كننده و قابل مداخله مرگ كودكان، با تهيه اقدامات مداخله اي آنها را كنترل نموده و يا اثر آنها را كاهش دهد.
اطلاعات مرگ کودکان از طریق داخل بیمارستان( توسط دبیر کمیته مرگ بیمارستان ) و خارج بیمارستان ( توسط کارشناسان برنامه سلامت کودکان در ستاد شهرستان ها ) جمع آوری می شود .
جمع آوری داده ها از طریق پرسشنامه انجام می شود که پرسشنامه ها شامل موارد زیر می باشد:
پرسشنامه ب: (مخصوص بررسی مشخصات کلی خانواده و سوابق سلامت و بیماری متوفی 1 تا 59 ماهه
پرسشنامه ج: مخصوص بررسی کلی سوابق سرپایی
پرسشنامه د: مخصوص بررسی کلی سوابق رسیدگی بستری کودک فوت شده
پرسشنامه ه : چک لیست تخصصی بررسی علل مرگ کودک 1 تا 59 ماهه

برنامه غربالگری اختلالات تکاملی کودکان

اکثر محققین اعتقاد دارند که وضعیت زندگی در طول دوران شیرخواری و ابتدای کودکی تاثیر قابل ‏توجهی بر تکامل بعدی کودک دارد . شیرخواران و کودکانی که دارای مشکلات فیزیکی ( جسمانی ) یا ‏محیطی هستند . برای آنکه تکامل مطلوب و مناسبی داشته باشند نیازمند توجه ویژه ای هستند. این کودکان ‏نسبت به سایر اطفال بیشتر به اختلالات تکامل یا تاخیر تکامل دچار می شوندو این امر خود زمینه ساز بروز انواع ودرجات مختلفی از معلولیت های حرکتی ، ذهنی ، گفتاری ، شنوایی و بینایی در آنها می شود . برای پیشگیری از ‏این امر لازم است با تشخیص زودرس مشکلات آنها و انجام مداخلات بموقع ، از بروز تاخیر یا اختلال تکامل جلوگیری کنیم . هدف دست اندرکاران این است که با یک برنامه غربالگری مناسب بتوان کودکانی که روند تکاملی غیر طبیعی دارند را سریعتر تشخیص داد تا بتوان با مداخله به موقع در جهت اصلاح یا کاهش مشکلات این کودکان گام برداشت و نهایتا از بروز معلولیت در این کودکان پیشگیری کرد.
احیاء پایه در کودکان
احیای قلبی ریوی یک مانور حیات بخش است که به کمک آن تنفس و گردش خون فرد مصدوم حفظ می شود تا از نرسیدن مواد غذایی و اکسیژن به مغز او و مرگ مغزی در فرد جلوگیری شود . این مانور حیاتی می تواند بدون احتیاج به هیچ وسیله اضافی ، نیز انجام گیرد و انجام صحیح و به موقع آن جان انسانهای زیادی را از مرگ حتمی نجات بخشد .عملیات احیای قلبی ریوی سریع می تواند میزان بقای عمر ناشی از ایست قلبی را در کودکان بهبود بخشد .
متاسفانه تعداد زیادی از کودکان نیازمند ، احیای با کیفیت بالا را دریافت نمی کنند . باید علاوه بر افزایش کیفیت عملیات احیای انجام شده توسط افراد حرفه ای و غیر حرفه ای ، تعداد افراد غیر حرفه ای ( اعم از والدین ، مراقبین کودک ) که احیاء را آموزش می بینند ، افزایش دهیم. عملیات احیاء سریع و کارا می تواند منجر به برگشت موفق خودبخودی گردش خون و وضعیت عصبی کودک آسیب دیده گردد
تاریخ:
1395/01/15
تعداد بازدید:
منبع:
Powered by DorsaPortal