به گزارش وبدا، دکتر عبدالجواد خواجوی پس از اقامه نماز جمعه در مسجد جامع و مصلای امام خمینی(ره)، گناباد را یکی از ۶۴ شهرستان کشور دانست که ازیکم مردادماه، اجرای برنامه پزشکی خانواده و نظام ارجاع را آغاز کرده است.
وی با ارائه آماری از تحول شاخصهای سلامت پس از انقلاب، این برنامه را پاسخی ضروری به چالشهای جدید سلامت جامعه خواند.
از کاهش ۹۰ درصدی مرگ مادران تا سایه سنگین بیماریهای مزمن
دکتر خواجوی در ابتدای سخنان خود، با مرور دستاوردهای ۴۰ سال گذشته، تصویری از یک موفقیت بزرگ و یک هشدار جدی ارائه کرد و گفت: پس از انقلاب، میزان مرگ و میر مادران باردار از ۲۵۰ مورد در هر صد هزار تولد زنده، به ۲۳ مورد رسیده است؛ یعنی کمتر از ۱۰ درصد. مرگ و میر کودکان زیر ۵ سال نیز از ۱۵۰ مورد در هر هزار تولد به ۱۴ مورد کاهش یافته که باز هم به معنی آن است که مرگ و میر کودکان در این مدت به کمتر از ۱۰ درصد رسیده است.
وی این آمار را نشاندهنده توفیقات بزرگ نظام سلامت دانست و در عین حال هشدار داد: امروز اما با چهره جدیدی از بیماریها روبرو هستیم. حداقل ۲۵ درصد جمعیت بزرگسال کشور فشار خون بالا دارند که زمینهساز سکتهها و بیماریهای بسیار است. ۱۴ درصد جمعیت نیز درگیر دیابت هستند که شایعترین علت نارسایی کلیه و اختلال بینائی و قطع اندامها محسوب میشود. اگر این روند ادامه پیدا کند، جامعه با مشکلات جدی روبرو خواهد شد و آنجاست که بیمارستانهای مجهز، متخصصان حاذق، و تکنولوژیهای بهروز بهتنهایی پاسخگوی بیماریها نخواهند بود.
پزشکی خانواده؛ از درمانمحوری به سلامتمحوری
رئیس دانشگاه علوم پزشکی گناباد، فلسفه اصلی برنامه پزشکی خانواده را تغییر مسیر از «درمان بیماری» به «حفظ سلامت» دانست و تأکید کرد: پزشک خانواده و مراقبین سلامت یعنی سلامتی در دسترس است، پیش از آنکه بیماری از راه برسد. یعنی قبل از آنکه یک فشار خون ساده به سکته تبدیل شود، قبل از آنکه دیابت منجر به نارسایی کلیه شود، و قبل از آنکه یک بیماری، رنج هر لحظه یک خانواده شود. دکتر خواجوی اضافه کرد این برنامه متعلق به مردم است و پزشک و مراقبین سلامت پزشک و مراقب مردم هستند تا منابع سلامت، عادلانهتر و موثرتر مصرف شود.
وی با استناد به شواهد بینالمللی، درباره نظام ارجاع گفت: 80 درصد ناخوشیها و نیازهای سلامت مردم، در سطح یک با تیم سلامت، یعنی پزشک خانواده و مراقبین سلامت، و با سهولت و کمترین هزینه و دردسر قابل کنترل است. حداکثر ۲۰ درصد محتاج به خدمات تخصصی و تنها یک تا دو درصد نیاز به خدمات بستری پیدا میکنند. این یعنی ما با سرمایهگذاری بر سطح اول خدمات در حوزه بهداشت، میتوانیم مردم را از یک مسیر پرپیچوخم دور کنیم.
تشویق، نه تنبیه؛ ۶ ماه فرصت برای عادتسازی
بخش مهمی از سخنان دکتر خواجوی، به تشریح دوره گذار و مزایای تشویقی این برنامه اختصاص داشت. وی با اعلام یک دوره ششماهه «تنفس» از دیروز گفت: «این شش ماه، زمان حوصله و عادتسازی است. از دیروز که برنامه شروع شده، همه ما فرصت داریم رفتارهای سلامت و مراجعات خود را با این نظام جدید تنظیم کنیم. در این مدت، هیچکس از خدمات قبلی بیبهره نمیشود، بلکه هرکس از مسیر پزشک خانواده و نظام ارجاع وارد شود، از مزایای آن بهرهمند خواهد شد.
وی مزایای این برنامه و مسیر را چنین برشمرد: در هر سال مردم از چهار ویزیت رایگان در سطح یک برخوردار هستند، اگر کسی با ارجاع پزشک خانواده به متخصص مراجعه کند، فرانشیز یا خودپرداخت ویزیت، دارو و پاراکلینیک نصف خواهد بود. اگر در طی مسیر ارجاع نیاز به بستری باشد، هزینه بستری صفر خواهد شد و مهمتر از همه اینکه نتیجه خدمات در سطوح بالاتر به پزشک خانواده بازخورد داده میشود و در پرونده سلامت فرد ثبت میشود تا پرونده افراد تکمیل و تداوم مراقبت حفظ شود. وی همچنین تاکید کرد که خدمات فوریتی در اورژانس پیش بیمارستانی یعنی اورژانس 115 و خدمات فوریتی در اورژانس بیمارستانی بدون تغییر خواهد بود.
۱۰ هزار نفر در گناباد بیمه پایه نیستند؛ یک فراخوان فوری
رئیس دانشگاه علوم پزشکی گناباد در بخش دیگری از سخنانش خاطرنشان کرد: در جمعیت شهرستان گناباد، حدود ۱۰ هزار نفر تحت هیچ پوشش بیمه پایهای قرار ندارند و بر این اساس درخواست کرد این عزیزان هرچه سریعتر تحت پوشش بیمه سلامت قرار گیرند و همچنین با مراجعه به نزدیکترین مرکز بهداشتی خانه خود، پرونده سلامت تشکیل دهند. وی در عین حال تأکید کرد که پزشک خانواده افراد در جمعیت شهری هنوز تعیین نشده ولی افراد تا زمان تعیین پزشک خانواده و اطلاع رسانی به آنان، همچنان با مراجعه به مراکز خدمات جامع و پایگاههای سلامت از مزایای برنامه استفاده خواهند کرد. رئیس دانشگاه علوم پزشکی گناباد افزود پس از مشخص شدن دقیق پزشک خانواده، افراد و خانوادهها خواهند توانست بر اساس ضوابطی تا دو بار در سال پزشک خانواده خود را تغییر دهند.
اعتماد کنید؛ این یک برنامه ملی با پشتوانه حاکمیتی است
دکتر خواجوی با اشاره به چالشهای احتمالی مسیر، از جمله مشکلات اتصال سامانهها در سطوح مختلف نظام سلامت و بیمهها، خواستار صبوری مردم شد و افزود: این یک برنامه ملی است که شخص رئیس جمهور بر اجرای آن در سطح کشور نظارت دارد و مجلس شورای اسلامی و تمامی سازمانها و شرکای سلامت نیز به اجرای آن کمک میکنند.
وی با تاکید بر ضرورت اعتماد مردم به پزشک خانواده، خاطرنشان کرد: این سیستم نه به دنبال ساخت دیوار بین سطوح ارائه خدمات سلامت و کاهش دسترسی مردم است و نه حامی مصرف دارو و انجام عکس و آزمایش و ارجاع بیمورد است، بلکه دقیقاً به دنبال دسترسی منظم و عادلانه و بدون سردرگمی و هزینههای اضافی است.
وی در پایان، پزشکی خانواده را فراتر از یک برنامه درمانی و بخشی از عدالت و کرامت انسانی توصیف کرد و گفت: همه ما بر اساس آموزههای دینی و اخلاقی مسئولیت داریم که در برابر انسانها و سلامت آنها بیتفاوت نباشیم. بنابراین نباید سلامت را صرفاً یک خدمت پزشکی ببینیم بلکه باید به سلامت به عنوان بخشی از عدالت و کرامت انسانی نگاه کنیم و ما نیز متعهد هستیم که مشکلات این مسیر را رفع کنیم، اما این برنامه، یک سرمایهگذاری بلندمدت برای خودمان، فرزندانمان و آینده کشور است. پس شایسته است که به آن اعتماد کنیم و حوصله به خرج دهیم.
